سبد خرید
سبد خرید شما خالی است.
مبلغ قابل پرداخت
0 تومان
در حسابداری (طبق استاندارد ۴)، ما بر اساس اصل احتیاط عمل میکنیم و هزینههای احتمالی آینده را شناسایی میکنیم. اما اداره امور مالیاتی بر اساس قانون مالیاتهای مستقیم (مواد ۱۴۷ و ۱۴۸) عمل میکند.
دیدگاه حسابداری: هزینه باید در زمانی که تعهد ایجاد شده شناسایی شود (حتی اگر مبلغ دقیق نباشد).
دیدگاه مالیاتی: هزینه زمانی قابل قبول است که تحقق یافته باشد، اسناد و مدارک مثبته داشته باشد و دقیقاً مرتبط به فعالیت موسسه باشد.
بنابراین، قانون کلی این است: اکثر هزینههای ناشی از ایجاد ذخایر، از نظر سازمان امور مالیاتی «هزینه غیرقابل قبول» تلقی میشوند و برگشت میخورند.
در اینجا وضعیت مالیاتی مهمترین ذخایر را بررسی میکنیم:
طبق بند ۵ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم، هزینه سنوات خدمت کارکنان قابل قبول است، اما یک شرط بزرگ دارد.
نکته مالیاتی: صرفاً ثبت سند ذخیره سنوات در پایان سال، از نظر بسیاری از ممیزین کافی نیست. برای اینکه این هزینه قطعا پذیرفته شود، شرکت باید مبلغ ذخیره گرفته شده را یا به کارکنان پرداخت کند و یا به حساب بانکی جداگانهای که برای این منظور افتتاح شده و مورد تایید است، واریز نماید.
ریسک: اگر فقط در دفاتر ذخیره بگیرید و پولی کنار نگذارید یا پرداخت نکنید، ممیز ممکن است هزینه آن سال را رد کند (البته در زمان بازنشستگی و پرداخت واقعی، هزینه قبول میشود).
حسابداران معمولاً بر اساس درصدی از فروش یا مانده حسابها (روش عمومی)، ذخیره میگیرند.
نکته مالیاتی: سازمان مالیاتی روش «درصدی» یا «عمومی» را قبول ندارد. طبق آییننامه مربوط به ماده ۱۴۸، هزینه مطالبات سوخت شده تنها زمانی پذیرفته میشود که:
اقدامات قانونی برای وصول انجام شده و به نتیجه نرسیده باشد (حکم دادگاه).
یا مدیون ورشکسته یا فوت شده باشد.
نتیجه: ذخیرهای که شما در پایان سال برای مطالبات مشکوکالوصول میگیرید، در رسیدگی مالیاتی برگشت داده شده و به سود مشمول مالیات اضافه میشود.
نکته مالیاتی: همانطور که در بخش قبل گفتیم، این ذخیره برآوردی است. ممیز مالیاتی میگوید: «هر وقت قطعهای عوض کردی و فاکتور رسمی داشتی، هزینه را قبول میکنم.»
نتیجه: هزینه ناشی از ایجاد ذخیره گارانتی، غیرقابل قبول است. اما هزینههای واقعی انجام شده در سالهای بعد (که از محل ذخیره پرداخت میشود) قابل قبول خواهد بود.
نکته مالیاتی: کاهش ارزش برآوردی داراییها (مثلاً چون قیمت بازار کم شده، ما ذخیره کاهش ارزش میگیریم) از نظر مالیاتی غیرقابل قبول است. زیان تنها زمانی پذیرفته میشود که کالا واقعاً فروخته شود و زیان محقق گردد.
حسابداران حرفهای برای جلوگیری از مشکلات، در زمان تهیه اظهارنامه عملکرد رفتار هوشمندانهای دارند. آنها نمیگذارند ممیز هزینه را رد کند، بلکه خودشان داوطلبانه آن را در جدول «استهلاک زیان سنواتی و بخشودگیها» یا جداول مربوط به تعدیلات سود ابراز میکنند.
مثال نحوه عمل در اظهارنامه: فرض کنید سود حسابداری شرکت ۱,۰۰۰ واحد است. در این سود، مبلغ ۱۰۰ واحد هزینه ذخیره گارانتی لحاظ شده است.
در صورت سود و زیان اظهارنامه، همان سود ۱,۰۰۰ واحد را مینویسید.
در جدول «سایر درآمدهای معاف و یا هزینههای غیرقابل قبول (برگشت از سود)»، مبلغ ۱۰۰ واحد را اضافه میکنید.
سود مشمول مالیات شما میشود ۱,۱۰۰ واحد.
چرا این کار را میکنیم؟ این کار نشاندهنده صداقت مالی و تسلط حسابدار است. ضمن اینکه اگر شما این کار را نکنید و ممیز آن را کشف کند، علاوه بر دریافت اصل مالیات، ممکن است جریمه کتمان غیرعمد نیز تعلق نگیرد چون خودتان شفافسازی کردهاید (هرچند در عمل کتمان نیست، اما شفافیت در اظهارنامه دید ممیز را مثبت میکند).
زمانی که ممیز هزینه ذخیره گارانتی شما را امسال رد میکند، این هزینه «سوخت» نمیشود؛ بلکه به سالهای بعد که گارانتی واقعاً انجام میشود، منتقل میگردد.
امسال: هزینه در دفاتر دارید، اما مالیات آن را میدهید (چون ممیز رد کرده).
سال آینده: هزینه در دفاتر ندارید (از ذخیره کم میکنید)، اما اداره مالیات آن را به عنوان هزینه میپذیرد و از سود مشمول مالیات کم میکند.
اینجاست که طبق استاندارد حسابداری ۳۵ (مالیات بر درآمد)، بحث «دارایی مالیات انتقالی» مطرح میشود که حسابداران شرکتهای بورسی و بزرگ باید حتماً آن را شناسایی کنند.
برای اینکه در بحث ذخایر با مشکل مالیاتی روبرو نشوید:
ذخایر قانونی مثل سنوات را ترجیحاً پرداخت کنید یا در حساب مسدود شده واریز کنید.
برای سایر ذخایر (گارانتی، مطالبات)، آگاه باشید که هزینه آن در سال جاری رد میشود.
مستندات و مدارک مربوط به «پرداختهای واقعی» از محل ذخایر را با دقت بایگانی کنید تا در سال وقوع پرداخت، بتوانید از اداره مالیات تاییدیه هزینه را بگیرید.
اقدام بعدی پیشنهادی: آیا مایل هستید یک «چکلیست آمادهسازی ذخایر برای رسیدگی مالیاتی» برایتان تنظیم کنم تا دقیقاً بدانید قبل از آمدن ممیز چه مدارکی را برای هر سرفصل ذخیره آماده کنید؟